Articles

Αναμνήσεις από το Caribana


Αποσπάσματα δημοσιεύσεων σε εφημερίδες των Ανατολικών Ινδιών και του Πακιστάν

July 1997  

«Λέγομαι Guy Chopping και γεννήθηκα στις Ανατολικές Ινδίες*.

Μου είχαν πει ότι ένα συγκρότημα που λεγόταν The Jewels of the Indies είχε πάρει μέρος στο Caribana. Δεν είχα ακούσει ποτέ πριν το όνομαCaribana και οποιονδήποτε άλλο συμπατριώτη μου είχα ρωτήσει από τις Ανατολικές Ινδίες και το Πακιστάν δεν ήξερε να μου πει τι είναι.

Ήμουνα όμως τυχερός, γιατί εκείνες τις μέρες βρέθηκα στο γραφείο του κ. Γούδα και τον ρώτησα: «Τι είναι αυτή η παρέλαση που λέγεται Caribana;»

Παρόλο που το ραντεβού μου με τον κ. Γούδα είχε προγραμματιστεί πριν από μήνες και είχε τελείως διαφορετικό σκοπό, μόλις ανέφερα το όνομα του Caribana, φαίνεται πώς του ζωντάνεψα κάποιες καλές αναμνήσεις.

Τον άκουσα να φωνάζει τη γραμματέα του και να της ζητάει να του φτιάξει έναν ελληνικό καφέ και μέσα στα επόμενα είκοσι λεπτά μου πρόσφερε ένα πολύ εντυπωσιακό ταξίδι στο παρελθόν.

Πηγαίνοντας στο αρχείο  της ταινιοθήκης του, για να μου δείξει κάποια ντοκυμανταίρ που θα με βοηθούσαν να καταλάβω καλύτερα όσα θα μάθαινα, μου είπε ότι το Caribana δεν ήταν μια απλή παρέλαση αλλά η πιο φαντασμαγορική επίδειξη διεθνούς ταλέντου και μιά από τις πιο αξιόλογες εκδηλώσεις στη Βόρειο Αμερική, με δεύτερο το καρναβάλι του Trinidad.

Αυτό το φεστιβάλ γίνεται στο Τορόντο μόνο μια φορά το χρόνο.

Η ταινία έδειχνε πώς ξεκίνησε το Caribana στο Trinidad ένα νησί με πληθυσμό περίπου 1.5 εκατομμύριο, και ότι άρχισε να γίνεται στο Τορόντο από το 1967  -σαν δώρο της Καραβαϊκής στον Καναδά για τα 100 του χρόνια- με το ξεκίνημα της μεγάλης πολυεθνικής ανάπτυξης.

Το Caribana δεν το παρακολουθούν μόνο αυτοί που είναι από την Καραβαϊκή, αλλά και άνθρωποι από πολλές άλλες εθνικότητες, χωρίς φυσικά να εξαιρούνται και οι Καναδοί που τους αρέσει πολύ γιατί προσφέρει κάτι διαφορετικό.
Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, ότι ένα τέτοιο φεστιβάλ σαν το Caribana γίνεται στο Τορόντο, που χωρίς αμφιβολία είναι το μεγαλύτερο πολυεθνικό κέντρο του κόσμου».  

*Οι Ανατολικές Ινδίες βρίσκονται στην Ασία και συμπεριλαμβάνουν την Ινδία, το Πακιστάν, και το Μπαγκλαντές.

Οι Δυτικές Ινδίες βρίσκονται στο βόρειο μέρος της Νοτίου Αμερικής και συμπεριλαμβάνουν πολλά νησιά που μερικά απ’ αυτά είναι τα εξής: ΤζαμάΪκα, Μπαρμπέϊντος, Τρινιντάντ, Τομπέϊγκο, Μαρτινίκ, Γρανάδα, Σαιντ Βίνσεντ, Κουρασόλ, Σαιντ Λουτσία, Σαιντ Κιτς, Αντίγκουα, Αγκουίλα.    

Η Εμπειρία του Σπύρου Πήτερ Γούδα από το Caribana Festival  

«Ο Ken Shaw* ήταν εκείνος που με έπεισε να λάβω μέρος στην προετοιμασία του φεστιβάλ κι όταν άρχισα να ασχολούμαι τις βραδυνές ώρες μετά τη δουλειά μου, άρχισε να μου αρέσει πάρα πολύ, γιατί άρχισα να γνωρίζω ανθρώπους από άλλες φυλές και τα έθιμά τους.

Κάθε βράδυ στο camp (ένας τεράστιος κλειστός χώρος στον οποίο γίνονται οι προετοιμασίες, φτιάχνονται τα άρματα και τα κουστούμια) είχαμε φαγητά που μαγειρεύονταν με προϊόντα προσφορά της εταιρίας μου. Επίσης, παίζανε μουσική από τις χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Καραβαϊκής.

Ακούγοντας τη μουσική, άρχισα να μαθαίνω ονόματα τραγουδιστών και συγκροτημάτων όπως Lord Kitchener, Trend Wins, Mighty Sparrow, Εrnest Costello, Rosco & the Rebellions, Free Soil, Carl Stetorand, King Ricardo (The Limbo King), και φυσικά τους Jewels of the Indies. 
Κάτι άλλο που μ’ άρεσε ήταν το σχέδιο για τα κουστούμια της παρέλασης, κάτι που χρειάζεται πολλή μελέτη, φαντασία και δουλειά.

Όπως ο αρχιτέκτονας αρχίζει να σχεδιάζει ένα κτίριο και το θέλει νά ’ναι πρωτότυπο, καλαισθητικό, κανονίζει πόσο μεγάλο θα γίνει, και πώς θα φαίνεται στο τέλος, έτσι και μεις κάναμε τα σχέδια πρώτα πάνω στο χαρτί.

Μετά κανονίζαμε το μέγεθος, δηλαδή πόσο μεγάλο πρέπει να γίνει, ώστε να μπορεί να μεταφερθεί από ένα άτομο, ή από δύο άτομα ή με μηχανισμό.

Αν θα το κάναμε πολύ ψηλό υπήρχε περίπτωση να χτυπήσουμε τα καλώδια του ηλεκτρισμού.
Επίσης από τη στιγμή που έβγαινε ένα σχέδιο και μεταφερόταν στο χαρτί γινόταν ένα μεγάλο «μυστικό», που έπρεπε ο καθένας μας να το φυλάξει για να μην φτάσει στ’ αυτιά καμμιάς ομάδας από άλλο camp, που έφτιαχναν άλλου είδους σχέδια.
Εν συνεχεία υπολογίζαμε το κόστος και τη χρονική διάρκεια, δηλαδή πόσους μήνες θα χρειαζόταν για να φτιαχτεί και αν θα είναι έτοιμο για την ημέρα της παρέλασης.

Οι λεπτομέρειες γι’ αυτή τη δουλειά είναι πάρα πολλές και καθόλου μικρές και απαιτούν πολλή προσοχή.

Παραδείγματος χάριν ας υποθέσουμε ότι φτιάχνουμε ένα καπέλο για να το φορέσει μια κοπέλα στην παρέλαση, το οποίο θα είναι πέντε ή δέκα φορές μεγαλύτερο από το κεφάλι της, θα πρέπει λοιπόν νά είναι πολύ ελαφρύ, να εφαρμόζει καλά, να έχει καλή ισορροπία στο κεφάλι της, (δηλαδή να μη της φύγει ο λαιμός όσες ώρες το φοράει), και να έχει φτιαχτεί από καλά αεριζόμενο υλικό, για να μην ιδρώνει γιατί συνήθως τον Αύγουστο οι μέρες είναι καυτές.

Όπως καταλαβαίνετε από την ώρα που αρχίζει το καρναβάλι μέχρι που να τελειώσει περνάνε τέσσερις με πέντε ώρες.

Αυτή η κοπέλα δεν μπορεί να το βγάλει από το κεφάλι της μέχρι να τελειώσει η παρέλαση, κι εκτός αυτού πρέπει να χαμογελάει κιόλας.
Για τους θεατές το καρναβάλι είναι μια διασκέδαση. Όμως γι’ αυτούς που παίρνουν μέρος στην παρέλαση είναι μεγάλη ευθύνη και όσο κουρασμένοι κι αν είναι σ’ όλη τη διάρκεια της παρέλασης θα πρέπει να φαίνονται εύθυμοι και χαρούμενοι.

Εγώ, λοιπόν, παρακολουθούσα πολλά πράγματα που έπρεπε να βγούνε εις πέρας και περισσότερο απ’ όλα τον οικονομικό τομέα.
Αλλά με την εμπειρία του Ken Shaw και τους υπόλοιπους ανθρώπους που συμμετείχαν καταφέραμε να κάνουμε θαύματα.

Τη νύχτα της παραμονής, μέχρι το πρωί μεταφέραμε όλα αυτά τα κουστούμια και τα άρματα στο σημείο έναρξης της παρέλασης, στο VarsityStadium. Φυσικά όλα τα μέλη από όλες τις ομάδες ήταν εκεί.
Τις πρωϊνές ώρες, περίπου μία με δύο το πρωϊ, που ήταν συγκεντρωμένες όλες οι ομάδες με τα μέλη τους, τότε κατάλαβα ότι ήμουνα σχεδόν ό μόνος λευκός! Μερικοί με νόμιζαν για τουρίστα. Δεν χρειάστηκε όμως πολύ να καταλάβουνε ποιός είμαι. Μάλιστα ένας μου είπε:

«Mr. Goudas έχω ακούσει πολλά για σένα και για το ρύζι σου.

Αν δεν φάω όμως λιγάκι ριζάκι για πρωϊνό δεν νομίζω να μπορέσω να κουνήσω αυτό το τεράστιο άρμα».  Κι έτσι μου έδωσε μια ιδέα: να στείλω μερικούς ανθρώπους στο κλαμπ να μαγειρέψουν πιλάφι με τον τρόπο της Καραβαϊκής.

Το πιλάφι έγινε πολύ νόστιμο και ήταν αρκετό για να χορτάσουν πάνω από χίλια άτομα.
Όταν έφαγαν, ξεδίψασαν με αναψυκτικά Snappy Pop που είχα ειδοποιήσει να μας φέρουν από το εργοστάσιό μου. Ήξερα ότι ταSnappy Pop άρεσαν πολύ σε όλους, αλλά εκεί έγιναν ανάρπαστα. Τα έβαζαν σε βαρέλια με παγάκια και τα πίνανε.

Μέχρι τις εφτά το πρωί είχα γίνει πολύ δημοφιλής και στα άλλα γκρουπς. Η διαφήμιση αυτή, κόστιζε κατά τη γνώμη μου «όλα τα λεφτά του κόσμου».

Περπατώντας, άκουγα τους ανθρώπους, που με γνώριζαν πλέον κι όλο και κάτι έλεγαν κάθε φορά που περνούσα: «Mr. Goudas you are a cool man», «Mr. Goudas you are my brother» κι άλλος έλεγε: «Mr.Goudas υπόσχομαι ότι ποτέ στη ζωή μου δε θ’ αγοράσω άλλη μάρκα ρύζι». Εν τω μεταξύ, ακουγόταν τοτραγουδάκι Goudas Rice is very nice, it is good for peleau or Chinese fried rice, so take my advice and buy Goudas Rice.

 Σε ελεύθερη μετάφραση στα ελληνικά «το ρύζι Γούδας είναι πολύ καλό, έτσι λοιπόν ακούστε τη συμβουλή μου και αγοράζετε ρύζι Goudas». Φυσικά στα ελληνικά χάνεται η ομοιοκαταληξία, αλλά στα αγγλικά είναι ένα πολύ πετυχημένο τραγουδάκι με χαρούμενους ρυθμούς. Μερικοί κάνανε προτάσεις να ονομαστεί αυτή η μέρα “Goudas Day” (Ημέρα του Γούδα”).

Πριν ξεκινήσει η παρέλαση περίπου στις 11 η ώρα ανακαλύψαμε ότι είχε εξαφανιστεί το μεταξωτό ύφασμα που επρόκειτο να ντύσει το άρμα της Goudas Foods κι ενώ είχε γίνει τόση πολλή δουλειά για να γραφτεί επάνω η φίρμα, κάποιος το έκλεψε κι έτσι αναγκαστήκαμε ν’ αγοράσουμε ένα πρόχειρο μπλε ύφασμα και να γράψουμε τα γράμματα με σπρέϋ.

Εάν εκείνη τη στιγμή μπορούσα να βρω εκείνον που το έκλεψε, μπορεί και να τον έπνιγα με το μεταξωτό ύφασμα. Προσπαθώντας να ξεπεράσω τη στεναχώρια μου έκανα τα τελευταία μαθήματα σε όλα τα γκρουπς με τα κουστούμια και τους είπα ότι παρόλο που θα είναι το CBC, το ΒΒC και άλλα τηλεοπτικά προγράμματα εγκατεστημένα σε κάποιο πύργο, θα έπαιρνα κι εγώ ταινία και θα ήμουνα από κοντά στο κάθε άρμα.

«Όταν με δείτε, λοιπόν -τους έλεγα- θέλω όσο κουρασμένοι κι αν είστε να χαμογελάτε για να φαίνεστε ωραίοι στην ταινία».
Είχα μαζί μου μιά βαλίτσα με 20 ταινίες περίπου Super 8, την κινηματογραφική μηχανή και τον τρίποδα. Όταν ξεκίνησε η παρέλαση άρχισα να παίρνω σκηνές, αλλά πολύ γρήγορα κατάλαβα ότι οι 20 ταινίες που είχα δεν φτάνανε για να καλύψουν το υπόλοιπο της παρέλασης.
Έτσι, επειδή ήθελα να χάσω όσο το δυνατό λιγότερες στιγμές από την παρέλαση, αναγκάστηκα να φύγω τρέχοντας ανάμεσα στους εκατοντάδες χιλιάδες θεατές κι επειδή όλοι οι δρόμοι ήταν κλειστοί για τη συγκοινωνία, πήγα στη Yonge Street από τους άλλους παράλληλους δρόμους, για να μπορέσω ν’ αγοράσω κι άλλες ταινίες.

Εκατό ταινίες πήρα αυτή τη φορά, εφοδιάστηκα και με μπαταρίες και ξαναγύρισα για να συνεχίσω το έργο μου. Έπαιρνα σκηνές μέχρι που η παρέλαση έφτασε στο Waterfront και με το βάρος της μηχανής, τα φιλμ, τον τρίποδα και όλα τα υπόλοιπα, ένοιωθα ότι είχα κάνει το μαραθωνοδρόμιο δέκα φορές.

Την επόμενη εβδομάδα όταν τα πήγα στο 813 Club, όπου είχα φτιάξει και στούντιο για ραδιοφωνικό σταθμό (πριν αγοράσω τον δικό μου), κι άρχισα να τα κοιτάω κομμάτι-κομμάτι, ανακάλυψα ότι απέκτησα ένα «χόμπυ» βραδυνό. Τόσα ωραία κομμάτια σίγουρα άξιζαν τον κόπο και το χρόνο για να ξοδέψει κανείς, χρειαζόταν όμως να έχει και μεγάλη υπομονή για να μπορέσει να τα φέρει σε αρμονία.
Όταν την επόμενη μέρα άρχισα να βρίσκω ένα-ένα τα καλά κομμάτια σκέφτηκα ότι είχα πολύ δουλειά μπροστά μου για να ολοκληρωθεί η ταινία.

Έτσι είπα στη Γκλόρια -τη μαγείρισα του 813 Club- που μοιάζει πάρα πολύ στη γκουβερνάντα του έργου «Όσα παίρνει ο άνεμος», (μόνο που είναι διπλή στο ύψος και στο πλάτος) να μου κάνει παρέα.
Έτσι κάθε βράδυ για να μου κάνει παρέα μαγείρευε και καθάριζε κι επειδή καθόμουνα με τις ώρες για να ενώσω τα κομμάτια, εκείνη την εποχή δεν υπήρχε αυτόματο μοντάζ και δεν είχα αγοράσει ακόμη όλα τα κατάλληλα μηχανήματα, μου έλεγε πολλές φορές: «ήθελα να ’ξερα τι βλέπεις μέσα απ’ αυτό το μικροσκόπιο τόσες ώρες, τι κόβεις και ράβεις σαν μοδίστρα;»

Αφού τελείωσα το μοντάζ κι έβαλα και τη μουσική (προσπάθησα, φυσικά, να συνδυάσω την κατάλληλη μουσική με την κατάλληλη εικόνα, π.χ. δεν γινόταν να παίζει κάποιος κιθάρα και εγώ να του βάλω ήχο από βιολί ή να παίζει κλαρίνο κι εγώ να του βάλω μαντολίνο), πήρα στο τέλος και ήχο οχλαγωγίας από διάφορες ταινίες για ν’ ακούγεται ο κόσμος από πίσω.

Όταν τελείωσα χρειάστηκε να βάλω κάποιον να εξηγεί και να παρουσιάζει την ταινία γιατί η δική μου φωνή τότε δεν ήταν κατάλληλη για να μπορεί να γίνει αυτό στ’ Αγγλικά.

Γι’ αυτό πήρα τηλέφωνο ένα φίλο μου τον Jesse Mac Donald και του ζήτησα να έρθει να παρουσιάσει αυτός την ταινία, μια και είναι ένας από τους καλύτερους παρουσιαστές τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών προγραμμάτων.
Όταν ήρθε οJesse, μου είπε χρειαζόμαστε δύο πράγματα, δύο «μ»: ο Jesse αυτά που εννοούσε ήταν ένα μπουκάλι από ρούμι κι ένα μικρόφωνο. «Άρχισε να παίζεις την ταινία και βάλε το μαγνητόφωνο να γράφει», μου είπε. 
 Πίνοντας το ποτό του και βλέποντας την ταινία, μιλούσε μέχρι να τελειώσει. Έτσι δεν χρειάστηκε να το ξανακάνουμε δεύτερη φορά.

 Μου φάνηκε ότι ήταν το καλύτερο ντοκυμανταίρ που είχε γίνει ποτέ. Όταν δε έδειξα στη Γκλόρια το φιλμ την επόμενη νύχτα, τότε κατάλαβε με κατάπληξη ποιο σκοπό είχαν αυτές οι ατελείωτες ώρες. Ειδοποίησα τον Ken Shaw κι όλους τους άλλους οργανισμούς και τα μέλη τους να ’ρθούνε να τη δούνε την επόμενη εβδομάδα.Όταν ήρθαν το κλαμπ γέμισε ασφυκτικά.
Όταν άρχισε η ταινία να παίζεται στη μεγάλη οθόνη, κάθε ένας που έβλεπε τον εαυτό του ενθουσιαζόταν και προσπαθούσε να εξηγήσει στους άλλους, επειδή όμως όλοι τους είχανε λάβει κάποιο μέρος όλοι είχαν κάτι να πούνε.
Έτσι αναγκάστηκα να παίξω την ταινία κάπου πέντε μ’ έξι φορές όλη τη νύχτα γιατί τους άρεσε να τη βλέπουνε ξανά και ξανά.

Φυσικά δεν παρουσιάζεται καθόλου το πρόσωπό μου γιατί όπως καταλαβαίνετε εγώ έπαιρνα την ταινία κι απ’ την άλλη μεριά όπως τους είπα «ποιος θέλει να βλέπει τη φάτσα μου;»

Τις επόμενες εβδομάδες μετέφερα την ταινία από Super 8 σε VHF κι έφτιαξα περίπου χίλια αντίγραφα τα οποία γίνανε ανάρπαστα. Η διαφήμιση που έγινε για την εταιρία μας ήταν πράγματι ανεκτίμητη.

Tην επόμενη χρονιά έγινε και πάλι η προετοιμασία για την προγραμματισμένη μέρα του Caribana. Πάλι αφιερώθηκε πολύς κόπος και χρόνος για να σχεδιαστούν τα κουστούμια, για να γίνουν όλα τέλεια μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια, μαζί με την προετοιμασία περίπου 50.000 πακέτων ρυζιού τα οποία θα μοιραζόντουσαν στον κόσμο.
Όμως την ημέρα της παρέλασης, όταν σχεδόν οι μισοί είχαν πάρει ήδη το δρόμο τους, μας περίμενε μια δυσάρεστη έκπληξη.

Ο ουρανός μαύρισε κι άρχισε ξαφνικά μια καταρακτώδης βροχή. Οι θεατές άρχισαν να τρέχουν να βρουν κάπου να κρυφτούνε, ενώ μερικοί γύρισαν στα ξενοδοχεία και στ’ αυτοκίνητά τους, και άλλοι στους διαδρόμους του υπόγειου σιδηροδρόμου.
Ορισμένοι από τους χορευτές και τους βοηθούς της δικής μου ομάδας έφυγαν κι αυτοί για να προστατευθούν απ’ την καταιγίδα.

Οι μουσικοί προσπάθησαν με κάθε δυνατό τρόπο να προστατέψουν και να καλύψουν τα μουσικά τους όργανα. Τα όμορφα κουστούμια που η προετοιμασία τους είχε διαρκέσει έξι μήνες έλιωναν μέσα σε χρωματιστές λιμνούλες στα πόδια των χορευτών.

Καθισμένος στο γρασίδι δίπλα σε κάποιο άγαλμα και παρατηρώντας την εκδίκηση της φύσης άρχισα να σκέφτομαι τη σπατάλη του χρόνου, του κόπου και του χρήματος. Έχω δει πολλές καταιγίδες στη ζωή μου, αλλά ποτέ δεν είχα δώσει τόση σημασία, όταν βρεχόταν τα μαλλιά μου, το πρόσωπό μου και τα ρούχα μου.

Αυτή η βροχή όμως έκανε τα μάτια μου να βραχούν και την καρδιά μου να σπάσει».

  Σπύρος Πήτερ Γούδας  

Ø      Στην αρχή της ταινίας δείχνει πώς φτιάχνονται τα κουστούμια, και τις λεπτομέρειες σε κάθε τι που έχει να κάνει με την καλαισθησία.

Ø      Πριν ξεκινήσει η παρέλαση, δείχνει πώς γίνονται οι τελευταίες προετοιμασίες.

Ø      Στο ξεκίνημα της παρέλασης φαίνεται ένας μαύρος γίγαντας με μπλε πουκάμισο που στην πλάτη του γράφει Goudas Rice. Αυτός είναι προσωπικός φίλος και ο σωματοφύλακας του Πήτερ για πολλά χρόνια. Επίσης ήταν και ο διευθυντής του 813 Club.

Ø      Η παρέλαση γίνεται στην οδό University Ave. Σε μια στιγμή της ταινίας κάποιος γυρίζει προς την κάμερα, βγάζει το καπέλο του και χαιρετάει. Αυτός είναι ο Corrado Accaputo, φίλος του Πήτερ, ο οποίος έχει στούντιο παραγωγής, το οποίο χρησιμοποίησε ο Πήτερ Γούδας για πολλά ντοκυμανταίρ και διαφημίσεις της εταιρείας.

Ø      Στην παρέλαση περίπου 2000 άτομα φορούσαν αθλητικά φανελάκια με τη φίρμα

Mr. Goudas

Ø      *Ken Shaw, Ένας από τους ιδρυτές του Caribana στον Καναδά.

Επαιξε σπουδαίο ρόλο ως σχεδιαστής κουστουμιών, οργανωτής και επικεφαλής του συγκροτήματος από το 1967. O Κen Shaw παρουσιάζεται σε ένα στιγμιότυπο έχοντας τα χέρια του πάνω σε δύο άλλα άτομα …για να ξεκουραστεί!

Ø      Προς το τέλος της ταινίας, στο στιγμιότυπο με το φέρετρο και την ώρα που η ταινία δείχνει τον κόσμο, φαίνεται η Γκλόρια που …ξεχωρίζει σε διαστάσεις!

Ø      Επίσης προς το τέλος διακρίνεται η «Μις Υφήλιος» από το Trinidad που χορεύει με το άσπρο και κόκκινο κουστούμι.

Previous page: Archives  Next page: photogallery